maj
20

Katalog KPI dla architektury korporacyjnej

Źródło: Andrzej Sobczak
Print Friendly

Rozpoczynając wdrażanie praktyki architektonicznej w organizacji bardzo często pojawia się pytanie, jak ocenić postępy prac i jak zmierzyć korzyści związane z zastosowaniem podejścia architektonicznego.

O ile można stosunkowo prosto wskazać kryteria sukcesu w podejściu projektowym – tj. czy projekt został dostarczony na czas, w budżecie i czy ma zakładaną funkcjonalność (lub jakie są rozbieżności od zakładanych wartości w tych obszarach), o tyle zdecydowanie trudniej jest określić takie parametry dla architektury korporacyjnej. Na pomoc mogą nam przyjść kluczowe wskaźniki efektywności/wydajności (ang. Key Performance Indicators, KPI).

KPI są wskaźnikami wydajności lub zaawansowania stanu prac. Można je rozpatrywać jako narzędzie analityczne ułatwiające decydentom łatwiejszą ocenę stanu faktycznego i pomagające podejmować im racjonalne decyzje.

Na poziomie szczegółowym wskaźniki KPI używane są do:

  • oceny aktualnego stanu działań podejmowanych w określonym obszarze organizacji,
  • przeprowadzania porównań w określonych obszarach organizacji (tzw. wewnętrzny i zewnętrzny benchmarking) – w celu np. motywowania personelu,
  • oceny efektywności w określonych obszarach działania organizacji,
  • planowania zmian, a następnie monitorowania postępu wdrażania tych zmian.
W kontekście architektury korporacyjnej KPI mogą być wykorzystane przede wszystkim do oceny efektywności praktyki architektonicznej oraz korzyści jakie zastosowanie podejścia architektonicznego daje organizacji.

Wskaźniki KPI można dzielić wg różnych kryteriów. Ich liczba oraz to, co i w jaki sposób mierzą, zależą od kilku czynników. Pierwszym jest ich grupa odbiorców, czyli określenie kto je będzie wykorzystywał. W zależności od szczebla w hierarchii organizacyjnej potrzeby odbiorców są bowiem inne. Z reguły zakłada się, że im wyżej w strukturze umieszczeni są „użytkownicy” tym KPI powinno być mniej.  Należy więc pamiętać, że litera “K” w skrócie “KPI” pochodzi od “Key” – czyli muszą to być rzeczywiście kluczowe wskaźniki, a nie wszystkie.

Kolejną kwestią jest określenie charakteru wskaźników na każdym z poziomów organizacyjnych. Wskaźniki dzielimy na ekonomiczne, techniczne i organizacyjne. Na tzw. poziomie podstawowym (ang. „shop floor”) KPI będą miały charakter głównie techniczny (w przypadku wskaźników dotyczących architektury korporacyjnej – mogą one dotyczyć aspektów interesujących np. architektów rozwiązań). Natomiast z punktu widzenia kadry zarządczej (np. osób z poziomu rady architektonicznej) wskaźniki głównie będą miały charakter ekonomiczny i organizacyjny. Tutaj pojawia się problem z interpretacją wyrazu “Performance” na język polski (odpowiada mu liter “P” w skrócie “KPI”). Pod tym  pojęciem kryje się zarówno skuteczność (ang. effectiveness) jak i ekonomiczność (ang. efficiency).

Istotnym aspektem jest również przyjęcie globalnych zasad dotyczących sposobu wykorzystywania KPI. Wskaźniki nie są bowiem czymś stałym. Nie tylko zmieniają swoje wartości, ale również definicje. Dlatego podczas definiowania wskaźników należy przyjąć pewne zasady, które będą niezmienne niezależnie od rodzaju i charakteru danego wskaźnika w przyszłości. Dotyczy to na przykład czasu dostępności systemu, który dla wielu wskaźników jest wartością składową.

W celu ułatwienia rozpoczęcia stosowania wskaźników KPI w obszarze architektury korporacyjnej zacząłem je gromadzić w jednym miejscu.

Każdy wskaźnik będzie opisany w katalogu w wystandaryzowany sposób – tj. poprzez:

  • nazwę wskaźnika,
  • definicję wskaźnika,
  • potencjalny cel wykorzystania wskaźnika i jego formułę obliczeniową,
  • właściciela wskaźnika – tj. rolę w organizacji, która jest odpowiedzialna za zbieranie danych niezbędnych do obliczenia wartości wskaźnika,
  • konsumenta  – tj. rolę/ciało w organizacji, która jest zainteresowana wartością wskaźnika,
  • wartość docelową wskaźnika – tj. jaka jest rekomendowana wartość wskaźnika,
  • kategorię wskaźnika – tj. jakiego typu jest dany wskaźnik (finansowy/zarządczy/techniczny)
  • domeny architektoniczne, których dotyczy dany wskaźnik,
  • źródło pochodzenia wskaźnika.

Na razie jest wprowadzonych kilka przykładowych wskaźników, ale będę starał się systematycznie  rozwijać tą listę. Oczywiście będę wdzięczny za propozycję wskaźników nadesłanych przez Państwa (oraz uwagi do już istniejących wskaźników).

PS. We wpisie wykorzystano fragmenty opracowania “Kluczowe wskaźniki efektywności” Arkadiusza Burnosa.

Andrzej Sobczak

Profesor, kierownik Zakładu Zarządzania Informatyką w Instytucie Informatyki i Gospodarki Cyfrowej SGH. Ma ponad 8 letnie doświadczenie we wdrażaniu koncepcji architektury IT i architektury korporacyjnej. Posiada certyfikaty TOGAF 8/9, ArchiMate 2.0, ITIL, MSP.

Polecane wpisy

TAGI DLA WPISU

Dyskusja do artykułu “Katalog KPI dla architektury korporacyjnej

Dodaj komentarz

W celu wzięcia udziału w dyskusji jako zalogowany użytkownik możesz zalogować się poprzez jeden z poniższych serwisów.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Captcha Captcha Reload

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>